دوزیستان – همه چیز در مورد دوزیستان

دوزیستان
زمان مطالعه: 4 دقیقه

دوزیستان

دوزیستان (Amphibians) مهره داران کوچکی هستند که برای زنده ماندن به آب و یا به محیط مرطوب نیاز دارند و در اصل باید گفت که این جانوران دو دوره زنگی دارند یعنی هم در خشکی و هم در آب زندگی می کنند به این صورت که دوران نوزادی در آب و دوران بلوغ در خشکی و آب زندگی می کنند. دوزیستان در دوران نوزادی صاحب باله هستند و مانند ماهی ها در آب شنا  و از طریق آبشش تنفس می کنند اما با به بلوغ رسیدن دست و پای آنها رشد کرده و می توانند به خشکی بروند و همچنین از طریق شش نفس بکشند. گونه های دوزیستان شامل قورباغه، وزغ، سمندر و سمندرک هستند که در ادامه در مورد هر کدام از این گونه ها بحث خواهیم کرد.

دوزیستان

ویژگی و پوشش بدن دوزسیتان

دوزیستان دارای پوستی برهنه، مرطوب و نرم هستند و دو جفت اندام حرکتی برای راه رفتن و یا شناکردن دارند و  همچنین غدد پوستی خاصی دارند که پروتئین های مفیدی تولید می کنند.برخی از آنها آب، اکسیژن و دی اکسید کربن را به داخل یا خارج از حیوان منتقل می کنند. برخی دیگر با باکتری ها یا عفونت های قارچی مقابله می کنند.

دوزیستان همچنین مانند خزندگان خونسرد هستند و به دلیل پوست ویژه و خاصشان به شرایط زندگی بسیار خاصی نیاز دارند تا بدن سالمی داشته باشند. تابش بیش از حد نور آفتاب می تواند به سلولهای آنها آسیب برساند و همچنین باد زیاد نیز باعث خشک شدن پوست و کم آبی بدن دوزیستان می شود. در نتیجه دوزیستان اولین جانورانی هستند که وقتی زیستگاه آنها مختل شود و یا با استفاده از مواد شیمیایی همچون سم علف های هرز آلوده شود از بین خواهند رفت، بنابراین می توان گفت که دلیل اصلی این که بیش از نیمی از گونه های قورباغه درخطر انقراض قرار گرفته اند همن مورد باشد.

ویژگی و پوشش بدن دوزسیتان

 

گونه های مختلف دوزیستان

همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم دوزیستان دارای گونه های مختلفی همچون قورباغه، وزغ، سمندر و سمندرک هستند که وزغ ها و قورباغه ها از نظر زیست شناسی در دسته پرشگران (Salientia) یا پرشگرسانان و سمندرها نیز در دسته دم داران (Caudata) قرار می گیرند. در ادامه گونه های مختلف دوزیستان را مورد بررسی قرار می دهیم و در مورد نوع و ساختار بدنی آنها، گونه ها و نوع و شیوه زنگی هر کدام توضیحاتی ارائه خواهیم داد.

گونه های مختلف دوزیستان

 

قورباغه

قورباغه ها رایج ترین دوزیستان جهان هستند که نوع بالغ آنها معمولا بدون دم و چمباته زده هستند. قوررباغه ها معمولا بدنی نرم و مرطوب دارند و در نزدیکی آبها زندگی می کنند و همچنین پاهای عقب بلندی برای پریدن و زبان چسبناک و درازی برای گرفتن طعمه دارند. قورباغه ها گونه ای پر سر و صدا هستند و نقش مهمی در چرخه طبیعی اکوسیستم دارند که با کنترل جمعیت بسیاری از حشرات و موجوداتی همچون مارها، مارمولکهای چک جثه و خفاش ها کمک زیادی به طبیعت می کنند. 3700 گونه مختلف از قوراغه ها و وزغها در دنیا وجود دارد که به غیر از قطب جنوب تقریبا در همه نقاط دنیا می توان آنها را یافت. برخی از گونه های قورباغه ها عبارتند از : قوراغه سبز، قورباغه نیزه سمی، قورباغه چشم طلایی درختی و…

قورباغه

 

وزغ – تفاوت وزغ با قورباغه

وزغ ها گونه ای از قورباغه ها هستند و در دسته دوزیستان بی دم قرار می گیرند. وزغها هم مانند قورباغه ها دوزیست هستند و برای تولید مثل به داخل آب رفته و آنجا تخم گذاری می کنند و در دوران نوزادی در آب و دوران بلوغ در آب و خشکی زندگی می کنند. اما دارای تفاوتهایی نیز هستند که این تفاوتها از نظر علمی قابل مشاهده می باشد. وزغ ها برخلاف قورباغه ها که بدنی نرم و مرطوبی دارند دارای پوستی خشک، ضخیم و زگیل مانند هستند و عمدتا روی خشکی زندگی می کنند. همچنین پاهای کوتاه تری دارند و چشم هایشان در امتداد دو طرف سرشان قرار گرفته است. گونه های این دسته شامل وزغ طلایی، وزغ سبز اروپایی، وزغ کویری، وزغ نیشکر و… می باشند.

وزغ

سمندر

سمندر یا آتش خوار جانوری با حالت بدنی مشابه با مارمولک هاست که در حالت لاروی و همچنین در هنگام بلوغ و تا پابان عمر نیز دارای دم هستند به همین دلیل در گروه دوزیستان دم دار قرار می گیرند. این جانوران دارای بدنی دراز و باریک، دم بلند و پاهایی کوتاه و پرده دار برای شناکردن دارند. پاهای جلوی آنها دارای 4 انگشت و پاهای عقب نیز معمولا دارای 5 انگشت می باشد، البته بعضی از آنها تعدد انگشتان کمتری دارند و حتی بعضی ها فاقد پاهای عقبی نیز هستند.

سمندرها هم  مانند قورباغه ها پوست نمناکی دارند و در مناطق موطوب زندگی می کنند و تغذیه آنها از حشره و کرم می باشد. بیشتر سمندرها دوران بلوغ خود را در خشکی می گذرانند ولی بعضی ها هم بیشتر عمرشان در آب زندگی می کنند. از ویژگی منحصر به فرد سمندرها این است که عموما توانایی ترمیم و بازسازی اعضای بدن و بعضی از اندام های قطع شده بدن خود را دارند.

سمندر

تخم گذاری سمندرها

بیشتر سمندرها در آب تخم گذاری می کنند و بچه هایشان که از تخم بیرون می آیند از جانوران کوچک آبزی تغذیه می کنند. بقیه سمندرها نیز در خشکی و در گودالهایی مرطوب در زیر درختان قدیمی و سنگ ها تخم گذاری می کنند. تعداد کمی از سمندرها بچه زنده به دنیا می آورند و بعضی سمندرهای ساکن محیط های نامناسب قبل از اینکه دوره لاروی را به پایان برسانند شروع به تولید مثل می کنند که در این صورت تعدا کمی از نوزادان هیچ وقت به بلوغ واقعی نمی رسند. در این گونه ها، جانور بالغ مانند نوزادها آبشش پرمانندی در بیرون سرش دارد.

تخم گذاری سمندرها

سمندرک

سمندرک جانورانی آبزی و دوزیست از خانواده سمندریان است. سمندرک ها بدنی شبیه به مارمولک دارند و کمی کوچکتر از بسیاری از سمندرها هستند و ممکن است کاملا آبزی باشند و یا اینکه در خشکی زندگی کنند که این گونه ها هر ساله برای تولید مثل و تخم گذاری به آب باز می گردند. زادگاه این جانوران در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا می باشد و سمندرک سخت پوست گونه ای از سمندرک های آمریکای شمالی است که به خاطر سم قوی که از پوست خود ترشح می کند مشهور است.

سمندرک

 

منابع :

nationalgeographi

Wikipedia

پسندیدن :
16 1
بازدید:
1464
برچسب های مقاله:
دسته بندی مقاله ها:
دوزیستانگونه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *